Czym jest artykulator Girrbach Reference SL?
Artykulator Girrbach Reference SL to urządzenie, w którym mocuje się modele zębów górnych i dolnych i ustawia wartości zmierzone w badaniach u danej osoby, aby odtworzyć na modelach położenie i ruchy żuchwy oraz zgryz.
Spośród 14 badań wykonywanych w naszej klinice artykulator stosujemy w ramach „badania statycznych ruchów żuchwy”.
Artykulator to przyrząd, który zastępuje szczęki: pozwala otwierać i zamykać modele zębów górnych i dolnych oraz przesuwać je do przodu, do tyłu i na boki.
Artykulator Reference SL jest artykulatorem „w pełni nastawnym”, w którym m.in. nachylenie części odpowiadających stawom skroniowo-żuchwowym można zmieniać zgodnie z wartościami danej osoby.
Jak działa artykulator Reference SL
Główne elementy budowy artykulatora Reference SL opisujemy na podstawie informacji producenta (firmy GAMMA).
| Element | Budowa (opis producenta) |
|---|---|
| Część odpowiadająca stawom skroniowo-żuchwowym | Nie ma kształtu kuli, lecz kształt osi opartej na koncepcji osi obrotu stawu skroniowo-żuchwowego (osi zawiasowej). Nachylenie elementów, po których ślizga się oś, dopasowuje się osobno dla toru ruchu do przodu i dla toru ruchu na bok za pomocą wymiennych elementów |
| Mocowanie modelu zębów górnych | Model mocuje się odpowiednio do jego położenia względem osi obrotu stawu skroniowo-żuchwowego i wybranej płaszczyzny odniesienia |
| Urządzenie do ustawiania położenia stawu skroniowo-żuchwowego | Położenie stawu skroniowo-żuchwowego ustawia się liczbowo w trzech kierunkach: przód–tył, lewo–prawo i góra–dół. Można też bezpośrednio ustawić położenie wyznaczone za pomocą Cadiax |
| Płytka prowadzenia przedniego | Przy projektowaniu kształtu zębów ustawia się na niej kąt, pod jakim zęby przednie prowadzą ruchy żuchwy. Dostępne są też płytki do prowadzenia sekwencyjnego, oparte na koncepcji prof. Slavicka |
Wartości nachylenia części odpowiadających stawom skroniowo-żuchwowym wyznacza się zazwyczaj na podstawie wartości z urządzenia rejestrującego ruchy stawów i ustawia w artykulatorze.
W naszej klinice do tej rejestracji używamy Cadiax.
Wartości ustawiane w naszej klinice
W naszej klinice ustawiamy w artykulatorze m.in. następujące wartości.
| Ustawiana wartość | Źródło danych |
|---|---|
| Kąt toru ruchu stawu skroniowo-żuchwowego do przodu (kąt nachylenia drogi stawowej) | Cadiax |
| Położenie żuchwy, do którego dążymy w leczeniu (terapeutyczne położenie żuchwy) | Obliczane m.in. z trójwymiarowego zapisu stawów skroniowo-żuchwowych |
| Kąt nachylenia stoków poszczególnych zębów (kąt nachylenia guzków) oraz ich kierunek i odległość | Obliczane z zapisu stawów skroniowo-żuchwowych i terapeutycznego położenia żuchwy |
| Kąt, pod jakim zęby prowadzą ruchy żuchwy (kąt prowadzenia) | Mierzone wcześniej lub obliczane |
Tabela na zdjęciu przedstawia kąty poszczególnych zębów w postaci liczb.
Budowa kostna i ruchy żuchwy są u każdego inne, dlatego ustawiamy kolejno każdą z wartości danej osoby.
Sposób ustalania kątów poszczególnych zębów opisujemy na stronie poświęconej okluzji sekwencyjnej.
Wspólna płaszczyzna odniesienia
Wartości budowy kostnej, stawów skroniowo-żuchwowych i zębów mierzymy względem tej samej płaszczyzny odniesienia (płaszczyzny osiowo-oczodołowej).
Dzięki temu zmierzone wartości można bezpośrednio odwzorować w artykulatorze.
Płaszczyznę odniesienia omawiamy na stronie poświęconej analizie cefalometrycznej.
Trójwymiarowe ustawianie położenia stawów skroniowo-żuchwowych
Stawy skroniowo-żuchwowe poruszają się w trzech wymiarach.
Dlatego położenie stawów skroniowo-żuchwowych, do którego dążymy w leczeniu, również ustalamy w trzech kierunkach: przód–tył, lewo–prawo i góra–dół.
W naszej klinice mocujemy w artykulatorze urządzenie o nazwie condylar repositioning variator.
Służy ono do ustawienia na modelach docelowego położenia stawów skroniowo-żuchwowych, obliczonego na podstawie wyników badań (zdjęcie na początku strony).
Dlaczego stosujemy artykulator Reference SL
Aby odtworzyć zmierzone wartości na modelach
Przy oglądaniu wnętrza jamy ustnej nie widać, jak poruszają się lewy i prawy staw skroniowo-żuchwowy.
Dlatego w naszej klinice rejestrujemy ruchy stawów skroniowo-żuchwowych, budowę kostną, poszczególne zęby i kontakty zębów podczas snu, ustawiamy te wartości w artykulatorze i odtwarzamy na modelach ruchy żuchwy i zgryz.
Kierujemy się zasadą: „Najpierw mierzymy. Potem zmierzone wartości odtwarzamy na modelach”.
Ponieważ chcemy bezpośrednio ustawiać wartości każdej osoby
Budowa kostna szczęk i sposób poruszania się żuchwy są u każdego inne.
Stosujemy artykulator, w którym można kolejno ustawić każdą z wartości zmierzonych u danej osoby, i planujemy zgryz dopasowany do ruchów jej żuchwy.
Ponieważ chcemy określać położenie stawów skroniowo-żuchwowych we współrzędnych
Na kierunek sił działających na stawy skroniowo-żuchwowe i otaczające je tkanki wpływa zgryz zębów bocznych.
Dlatego w naszej klinice określamy położenie stawów skroniowo-żuchwowych we współrzędnych przód–tył, lewo–prawo i góra–dół i sprawdzamy na modelach jego związek ze zgryzem zębów bocznych.
Aby nadać kąt każdemu zębowi
Każdy ząb wymaga innego kąta.
Dlatego w naszej klinice mocujemy w artykulatorze model dzielony, z którego można wyjmować pojedyncze zęby, i nadajemy kąt każdemu zębowi.
Jak to wygląda w naszej klinice
Od pomiaru do wykonania
Artykulator stosujemy w następującym przebiegu postępowania.
- Pomiar ruchów stawów skroniowo-żuchwowych: za pomocą Cadiax rejestrujemy ruchy stawów w stanie rozluźnienia. Przy wykonywaniu protez rejestrujemy również ślad ruchów żuchwy w stanie napięcia – metodą wewnątrzustnej rejestracji łuku gotyckiego.
- Pomiar budowy kostnej i zębów: budowę kostną oceniamy za pomocą analizy cefalometrycznej, a poszczególne zęby i nachylenie powierzchni żujących – za pomocą modelu dzielonego i pomiaru płaszczyzny okluzyjnej.
- Ocena kontaktów zębów podczas snu: w razie potrzeby stosujemy BruxChecker.
- Odtworzenie na modelach: zmierzone wartości oraz wartości obliczone na ich podstawie ustawiamy w artykulatorze, mocujemy modele górny i dolny i sprawdzamy położenie i ruchy żuchwy oraz zgryz.
- Wykonanie i ponowny pomiar: położenie i kąty ustalone na modelach przekładamy na kształt aparatów, uzupełnień tymczasowych, protez i koron. Także po ich założeniu ponownie rejestrujemy ruchy żuchwy i kontakty zębów, aby to sprawdzić.
Przeniesienie ustaleń z modeli do jamy ustnej
Położenie i kąty ustalone w artykulatorze można wykorzystać w leczeniu dopiero po przeniesieniu ich do jamy ustnej.
Przy przenoszeniu na uzupełnienia tymczasowe ustala się punkty odniesienia i według nich przenosi do jamy ustnej to, co ustawiono w artykulatorze.
W przypadku aparatów kształt ustalony w artykulatorze odwzorowuje się w wosku, przenosi na metal metodą odlewania, a następnie zakłada aparat w jamie ustnej.
Etap odwzorowywania kształtu w wosku opisujemy na stronie Wax-up, a przenoszenia na metal – na stronie poświęconej odlewaniu.
Aparaty stosowane przy zaburzeniach skroniowo-żuchwowych
Przy zaburzeniach skroniowo-żuchwowych (TMD) położenie żuchwy, do którego dążymy w leczeniu, odwzorowujemy w aparatach, takich jak metalowe nakłady (overlay), szyny metalowe czy uzupełnienia tymczasowe.
Są to aparaty, które pozwalają sprawdzić to położenie i zgryz w rzeczywistych warunkach w jamie ustnej.
Kształt aparatów ustalamy w artykulatorze, łącząc trójwymiarowy zapis stawów skroniowo-żuchwowych oraz informacje o budowie kostnej i zgryzie.
Leczenie ortodontyczne
Także w leczeniu ortodontycznym analizę zgryzu w artykulatorze – łącznie z zapisem Cadiax i analizą budowy kostnej – wykorzystujemy do prowadzenia leczenia.
Korony
Gdy odbudowujemy koronami jednocześnie wiele zębów, przed wykonaniem mierzymy lub obliczamy kąty torów ruchu stawów skroniowo-żuchwowych oraz kąty, pod jakimi poszczególne zęby prowadzą ruchy żuchwy, a kształt ustalamy w tym artykulatorze.
Zdjęcia: korony, których kształt ustalono w artykulatorze
Protezy zębowe
Przy protezach w artykulatorze ustalamy, gdzie ustawić zęby sztuczne i jakie nachylenie nadać powierzchniom żującym.
Również protezy częściowe projektujemy z myślą o tym, aby zgryz zbudowany w artykulatorze pasował także w jamie ustnej.
Sposób ustawiania zębów sztucznych opisujemy na stronie poświęconej ustawianiu zębów sztucznych.
Zdjęcia: protezy
Co umożliwia artykulator Reference SL, a czego nie umożliwia
Co umożliwia artykulator
- Ustawienie na modelach zębów górnych i dolnych wartości zmierzonych w badaniach u danej osoby
- Sprawdzenie na modelach związku między położeniem i ruchami żuchwy a kontaktami zębów
- Ustawienie w trzech kierunkach położenia stawów skroniowo-żuchwowych, do którego dążymy w leczeniu
- Ustalenie kąta każdego zęba
- Przeniesienie położenia i kształtu ustalonych na modelach na uzupełnienia tymczasowe, aparaty, protezy i korony
Czego nie da się zrobić i jak to uzupełniamy
| Czego nie da się zrobić | Jak to uzupełniamy |
|---|---|
| Pomiar ruchów stawów skroniowo-żuchwowych | Cadiax |
| Pomiar śladu ruchów żuchwy w stanie napięcia | Wewnątrzustna rejestracja łuku gotyckiego (przy wykonywaniu protez) |
| Pomiar budowy kostnej | Analiza cefalometryczna |
| Poznanie kontaktów zębów podczas snu | BruxChecker |
| Poznanie zmian kształtu dziąseł (błony śluzowej) podtrzymujących protezę pod wpływem nacisku | Rejestracja błony śluzowej |
| Sprawdzenie, czy zgryz ustalony na modelach pasuje w jamie ustnej danej osoby | Sprawdzamy to podczas używania uzupełnień tymczasowych i aparatów (uzupełnienia i protezy tymczasowe) |
Najczęstsze pytania
- Czy artykulator umieszcza się w jamie ustnej?
Nie. To przyrząd, w którym mocuje się modele zębów górnych i dolnych.
Położenie i kształt ustalone w artykulatorze przenosimy na uzupełnienia tymczasowe i aparaty i sprawdzamy w jamie ustnej.
- Jakie wartości ustawia się w artykulatorze?
M.in. kąt toru ruchu stawu skroniowo-żuchwowego do przodu, położenie żuchwy, do którego dążymy w leczeniu, oraz kąty poszczególnych zębów.
Stosujemy wartości zmierzone lub obliczone na podstawie zapisów, takich jak Cadiax czy analiza cefalometryczna.
- Do czego służy condylar repositioning variator?
To urządzenie, które pozwala ustawić na modelach – w trzech kierunkach: przód–tył, lewo–prawo i góra–dół – obliczone na podstawie wyników badań położenie stawów skroniowo-żuchwowych, do którego dążymy w leczeniu.
Mocuje się je w artykulatorze Girrbach Reference SL.
- Czy jeśli coś wykonano w artykulatorze, korekty w jamie ustnej nie są potrzebne?
Także po założeniu w razie potrzeby wprowadzamy korekty, obserwując stan jamy ustnej.
To, czy zgryz ustalony na modelach jest właściwy, sprawdzamy podczas używania uzupełnień tymczasowych i aparatów.
- Czy artykulator stosuje się także przy wykonywaniu protez i koron?
Tak. W artykulatorze ustalamy miejsce ustawienia zębów sztucznych, nachylenie powierzchni żujących oraz kąty poszczególnych zębów w koronach.
Powiązane technologie i metody leczenia
- Cadiax
- Analiza cefalometryczna
- Okluzja sekwencyjna
- Wax-up
- Wszystkie technologie, które stosujemy
- Zaburzenia skroniowo-żuchwowe i leczenie ortodontyczne, w miarę możliwości bez usuwania zębów: badania
- Protezy zębowe (protezy precyzyjne): badania
- Dokładna diagnostyka przed leczeniem (14 badań)
Źródła, z których korzystaliśmy
Przy ogólnych objaśnieniach (budowa artykulatora, urządzenie do ustawiania położenia stawów skroniowo-żuchwowych) korzystaliśmy z poniższych opublikowanych źródeł. Opis naszych metod pracy opiera się na wpisach i wyjaśnieniach dyrektora kliniki.
- GAMMA Dental, „Articulation” (producent; w języku angielskim)
- GAMMA Dental, „Instrumental diagnostics” (producent; w języku angielskim)
- GAMMA Dental, „Digital Diagnostic” (producent; w języku angielskim)
- Ahangari AH, et al. Evaluation of the Cadiax Compact II accuracy in recording preadjusted condylar inclinations on fully adjustable articulator. J Contemp Dent Pract. 2012;13(4):504-508 (w języku angielskim)
- Lewandowska A, et al. Sagittal Condylar Inclination and Transversal Condylar Inclination in Different Skeletal Classes. J Clin Med. 2022;11(9):2664 (w języku angielskim)
Konsultacje i kontakt
Gibakai Medical Corporation, Yoshimi Dental Clinic
Square 2, lokal 302 (3. piętro), 1-29-1 Tsukushino, Machida, Tokio 194-0001, Japonia
TEL 042-795-1359 FAX 042-795-1398
Dni przyjęć: pon., wt., czw., pt. 10:00–13:00 / 14:30–18:00
Pierwsza wizyta rozpoczyna się od pierwszej konsultacji obejmującej badanie i diagnozę (usługa prywatna, nieobjęta ubezpieczeniem; od 30 minut do 1 godziny). W jej ramach można też omówić diagnozę postawioną w innej placówce.
W pilnych przypadkach – np. gdy nie mogą Państwo gryźć lub objawy są silne – prosimy o kontakt telefoniczny (042-795-1359).