Czym jest elektromiografia?
Elektromiografia (EMG) to rejestrowanie w postaci przebiegu zmian elektrycznych, które powstają podczas pracy mięśni.
W naszych badaniach naukowych rejestrujemy przez skórę aktywność mięśnia żwacza – mięśnia w okolicy policzka, który pracuje przy gryzieniu.
W zakresie badań naszej kliniki odpowiada to „badaniu aktywności mięśni metodą elektromiografii”.
W razie potrzeby wykonujemy elektromiografię także w ramach szczegółowych badań w kierunku zaburzeń skroniowo-żuchwowych (TMD).
Na tej stronie przedstawiamy zasadę rejestracji elektromiograficznej i jej zastosowanie.
Strona nie opisuje efektów leczenia.
Jak działa elektromiografia
Rejestracja zmian elektrycznych w mięśniu żwaczu przez skórę
Sposób rejestracji przedstawiamy na podstawie badania opisanego w artykule z 2026 roku.
- Skórę nad lewym i prawym mięśniem żwaczem przeciera się wacikiem nasączonym alkoholem, aby do zapisu nie przedostawały się zbędne sygnały (zakłócenia).
- Nad mięśniem żwaczem przykleja się parę elektrod. Metodę rejestrowania aktywności mięśni przez skórę nazywa się elektromiografią powierzchniową.
- Najpierw trzykrotnie wykonuje się zapis maksymalnego zaciśnięcia zębów trwającego 7 sekund.
- Największą wartość z tego zapisu przyjmuje się za punkt odniesienia, a aktywność mięśnia żwacza w pozostałym czasie wyraża się jako odsetek tej wartości (%MVC).
| Moment rejestracji | Sposób wyrażenia |
|---|---|
| Podczas maksymalnego zaciskania zębów przez 7 sekund (3 razy) | Punkt odniesienia do porównań |
| W spoczynku, w stanie rozluźnienia | Odsetek wartości odniesienia (%MVC) |
| Podczas ruchów zgrzytania przy zmienionych warunkach zgryzowych | Odsetek wartości odniesienia (%MVC) |
W artykule podano, że przyjmowanie maksymalnego zaciśnięcia jako punktu odniesienia jest metodą często stosowaną w zapisach elektromiograficznych.
Wynika to z tego, że zaciskanie łatwo daje za każdym razem podobnie wysokie wartości, a zgrzytanie – z dużymi ruchami – nie nadaje się na punkt odniesienia.
Jednoczesny zapis z EKG
Ekran ustawień elektromiografii i EKG
W badaniach elektromiogram rejestrujemy jednocześnie z elektrokardiogramem (EKG), za pomocą tego samego wielokanałowego urządzenia rejestrującego (telemetrii).
Celem jest łączne zebranie danych EKG i elektromiograficznych oraz ich kompleksowa analiza.
Na ekranie widocznym na zdjęciu znajdują się trzy ustawienia elektromiografii i jedno ustawienie EKG.
Dlaczego stosujemy elektromiografię
Aby sprawdzać pracę mięśni żucia na podstawie zapisu
Dyrektor kliniki uważa, że wśród badań służących do poznania aktualnego stanu TMD potrzebne są elektromiografia i EKG.
Sprawdzamy w postaci przebiegów i wartości liczbowych, kiedy i jak intensywnie pracowały mięśnie żucia.
Aby ocenić różnice w pracy mięśni w zależności od warunków zgryzowych
W badaniu z 2026 roku elektromiogram rejestrowano po to, aby sprawdzić, czy aktywność mięśnia żwacza różni się podczas ruchów zgrzytania przy zmienionych warunkach zgryzowych.
Aby badać zgrzytanie zębami podczas snu
Na Kanagawa Dental University dyrektor kliniki odpowiadał za opracowanie urządzeń do zbierania danych o zgrzytaniu zębami podczas snu (bruksizmie sennym) oraz za analizę tych danych.
Również w badaniach nad zgrzytaniem zębami podczas snu rejestruje się elektromiogram mięśnia żwacza.
Jak to wygląda w naszej klinice
Zapis w badaniach naukowych
W badaniu opisanym w artykule z 2026 roku 17 zdrowych dorosłych uczestników po zapisie maksymalnego zaciśnięcia zębów wykonywało ruchy zgrzytania w dwóch różnych warunkach zgryzowych – za każdym razem przez 30 sekund.
W tym czasie rejestrowano elektromiogram lewego i prawego mięśnia żwacza wraz z EKG.
Zapis zgrzytania zębami podczas snu
W badaniu opisanym w artykule z 2009 roku, którego pierwszym autorem jest dyrektor kliniki, do badania zgrzytania zębami podczas snu opracowano system rejestracji łączący akcelerometr rejestrujący ruch w dwóch kierunkach, elektroencefalografię (EEG) i elektromiografię.
Zapis wykonano w laboratorium snu u 19 zdrowych uczestników.
W artykule podano, że dzięki temu zapisowi udało się rozróżnić typy ruchów: ocieranie zębów o siebie, zaciskanie i stukanie zębami.
Również w badaniu opisanym w artykule z 2018 roku rejestrowano sen 11 zdrowych mężczyzn za pomocą elektromiografii, EKG, EEG, akcelerometru i kamery na podczerwień.
Akcelerometr (w badaniach naukowych)
Czujnik rejestrujący ruchy żuchwy
Elektromiografia rejestruje aktywność mięśni.
Nie rejestruje natomiast, jak poruszała się żuchwa.
Dlatego w badaniach nad zgrzytaniem zębami podczas snu dyrektor kliniki wprowadził akcelerometr, który rejestruje ruch.
Czujnik to niewielka płytka o wymiarach ok. 1 × 1 cm i grubości ok. 1 mm; znajdująca się w niej cienka folia drga pod wpływem ruchu, a drgania są zamieniane na sygnał elektryczny.
Jest to urządzenie stosowane w badaniach naukowych.
Zapis w praktyce klinicznej
W praktyce klinicznej wykonujemy elektromiografię u pacjentów, u których w ramach szczegółowych badań w kierunku TMD uznamy to za potrzebne.
Nie jest to badanie wykonywane u wszystkich w ten sam sposób.
Oprócz tego, w zależności od objawów i stanu pacjenta, dobieramy potrzebne badania, takie jak zapis kontaktów zębów podczas snu (BruxChecker) czy badania odruchów autonomicznych (zmienność rytmu serca, odruch źreniczny).
Czas trwania badań, liczba wizyt i koszty → Cennik
Co można ocenić za pomocą elektromiografii, a czego nie można
Co można ocenić
- Kiedy i jak intensywnie pracowały mięśnie żucia (mięsień żwacz) – wielkość aktywności elektrycznej
- Aktywność mięśnia jako odsetek maksymalnego zaciśnięcia (%MVC)
- Różnice w aktywności lewego i prawego mięśnia żwacza
- Przy jednoczesnym zapisie z EKG: zbieżność w czasie aktywności mięśni i zmian akcji serca
Czego nie można ocenić i jak to uzupełniamy
| Czego nie można ocenić | Jak to uzupełniamy |
|---|---|
| W jakim kierunku i jak bardzo poruszyła się żuchwa | W badaniach naukowych rejestrowano to za pomocą akcelerometru |
| Które zęby stykają się podczas snu | BruxChecker |
| Ruchy stawów skroniowo-żuchwowych | Cadiax |
| Czynność autonomicznego układu nerwowego | Zmienność rytmu serca, odruch źreniczny |
| Przyczyny objawów, takich jak bóle głowy czy sztywność karku i barków | Nie ustalamy ich wyłącznie na podstawie zapisu aktywności mięśni. W zależności od objawów zalecamy ocenę lekarską |
Elektromiogram pokazuje, jak intensywnie pracowały mięśnie w chwili zapisu.
W artykule z 2026 roku rejestrowano aktywność mięśnia żwacza przy czasowej zmianie warunków zgryzowych; wskazuje się, że związek z utrzymującym się przez długi czas stanem zgryzu wymaga dalszych badań.
Zapis pracy mięśni rozpatrujemy oddzielnie od przyczyny objawów i efektów leczenia u poszczególnych osób.
Najczęstsze pytania
- Gdzie przykleja się elektrody?
W badaniu opisanym w artykule z 2026 roku przyklejano je na skórze nad lewym i prawym mięśniem żwaczem (w okolicy policzków).
Przed przyklejeniem skórę przeciera się wacikiem nasączonym alkoholem.
- Czy zapis elektromiograficzny pozwala ustalić przyczynę objawów?
Nie ustalamy przyczyny objawów wyłącznie na podstawie zapisu elektromiograficznego.
Elektromiogram pokazuje, jak intensywnie pracowały mięśnie żucia w chwili zapisu.
W przypadku niektórych objawów, takich jak bóle głowy czy sztywność karku i barków, zalecamy także ocenę lekarską.
- Dlaczego w badaniu najpierw zaciskano zęby z całej siły?
Aby uzyskać punkt odniesienia do porównań.
Jeśli za punkt odniesienia przyjmie się zapis maksymalnego zaciśnięcia, aktywność mięśni w pozostałym czasie można wyrazić jako odsetek tej wartości.
- Czy elektromiografia pozwala wykryć zgrzytanie zębami podczas snu?
W badaniach dyrektora kliniki elektromiogram mięśnia żwacza podczas snu rejestrowano w laboratorium snu.
Ponieważ elektromiografia nie rejestruje ruchów żuchwy, w badaniach połączono ją z akcelerometrem.
W praktyce klinicznej kontakty zębów podczas snu sprawdzamy w razie potrzeby za pomocą BruxChecker.
Powiązane technologie i metody leczenia
- Zmienność rytmu serca (HRV)
- Odruch źreniczny (Iriscorder Dual)
- BruxChecker
- Cadiax
- Wszystkie technologie, które stosujemy
- Zaburzenia skroniowo-żuchwowe i leczenie ortodontyczne, w miarę możliwości bez usuwania zębów: przebieg leczenia
- Działalność naukowa, publikacje i konferencje
Źródła, z których korzystaliśmy
Przy objaśnieniach dotyczących elektromiografii i akcelerometru korzystaliśmy z poniższych opublikowanych źródeł (artykułów dyrektora kliniki). Opis postępowania w naszej praktyce klinicznej opiera się na wpisach i wyjaśnieniach dyrektora kliniki.
- Yoshimi H, Suzuki T, Ono Y. Autonomic Responses to Tooth Grinding under Different Dental Occlusal Conditions. Advanced Biomedical Engineering. 2026;15:36-45 (w języku angielskim)
- Yoshimi H, Sasaguri K, Tamaki K, Sato S. Identification of the occurrence and pattern of masseter muscle activities during sleep using EMG and accelerometer systems. Head Face Med. 2009;5:7 (w języku angielskim)
- Nukazawa S, Yoshimi H, Sato S. Autonomic nervous activities associated with bruxism events during sleep. CRANIO. 2018;36(2):106-112 (w języku angielskim)
Konsultacje i kontakt
Gibakai Medical Corporation, Yoshimi Dental Clinic
Square 2, lokal 302 (3. piętro), 1-29-1 Tsukushino, Machida, Tokio 194-0001, Japonia
TEL 042-795-1359 FAX 042-795-1398
Dni przyjęć: pon., wt., czw., pt. 10:00–13:00 / 14:30–18:00
Pierwsza wizyta rozpoczyna się od pierwszej konsultacji obejmującej badanie i diagnozę (usługa prywatna, nieobjęta ubezpieczeniem; od 30 minut do 1 godziny). W jej ramach można też omówić diagnozę postawioną w innej placówce.
W pilnych przypadkach – np. gdy nie mogą Państwo gryźć lub objawy są silne – prosimy o kontakt telefoniczny (042-795-1359).