Okluzja jest jednym z czynników wpływających na funkcje fizjologiczne układu żuchwowo-czaszkowego.

Badamy zależność między zgryzem a całym organizmem (wyniki nie wskazują efektów leczenia u poszczególnych pacjentów). Czynność autonomicznego układu nerwowego odgrywa ważną rolę w utrzymaniu homeostazy człowieka; można przypuszczać, że zmiany warunków okluzyjnych, np. w wyniku leczenia stomatologicznego, wpływają na czynność autonomicznego układu nerwowego, a przez to na utrzymanie funkcji emocjonalnych i poznawczych. Obecnie jest jednak niewiele doniesień o różnicach w czynności autonomicznego układu nerwowego w zależności od schematu okluzji.

W Yoshimi Dental Clinic skupiliśmy się na tym zagadnieniu: na łuk zębowy zakładaliśmy różne metalowe nakłady okluzyjne (overlay) i za pomocą odruchu źrenicznego mierzyliśmy zmiany czynności autonomicznego układu nerwowego bezpośrednio po kilkuminutowych ruchach zgrzytania (grinding). Odruch źreniczny rejestrujemy nieinwazyjnie za pomocą pupilometru Iriscorder Dual C10641, uzyskując dane o zmianach czynności autonomicznego układu nerwowego. Równolegle rejestrujemy EKG i elektromiografię; celem jest kompleksowe wyjaśnienie zależności między zmianami kształtu powierzchni żujących łuku zębowego a zmianami czynności autonomicznego układu nerwowego.

Odruch autonomiczny

Odruch autonomiczny

Istnieje wiele doniesień wskazujących na istnienie odruchu trójdzielno-autonomicznego w układzie czaszkowo-żuchwowym. Jest to ważny odruch, który uczestniczy w regulacji metabolizmu narządów całego organizmu. Dlatego przy leczeniu układu stomatognatycznego i czaszki nie można go pomijać. W naszych badaniach zwracamy uwagę także na związek między jamą ustną a całym organizmem.

Aby zmienić tę sytuację, trzeba wyraźniej wyjaśnić wpływ jamy ustnej na ośrodki autonomicznego układu nerwowego. Innymi słowy, uważamy, że ważne jest jasne określenie celu terapeutycznego (therapeutic goal) w stomatologii. Odruch źreniczny ma tę zaletę, że pozwala ocenić czynność autonomicznego układu nerwowego szybko i nieinwazyjnie; jest to metoda badania fizjologicznego, która nadaje się także do przyszłego zastosowania jako badanie kliniczne.

Przyjęliśmy hipotezę, że jeśli zmiany obwodowych warunków okluzyjnych w jamie ustnej przejawiają się jako zmiany aktywności autonomicznego układu nerwowego, to zmienia się również odruch źreniczny, który podlega unerwieniu autonomicznemu. Wykorzystanie drogi prowadzącej od pobudzenia nerwu trójdzielnego do zmiany średnicy źrenicy ma pozwolić wyjaśnić wpływ zmian okluzji na czynność autonomicznego układu nerwowego.

Wyjaśnienie wpływu różnych schematów okluzji na czynność autonomicznego układu nerwowego pozwoli wyznaczyć jasne wartości docelowe w dziedzinach zajmujących się jamą ustną, takich jak protetyka stomatologiczna, ortodoncja, stomatologia zachowawcza czy chirurgia stomatologiczna.

Przedmiotem badań jest również zastosowanie tej wiedzy w kontroli wzrostu i rozwoju dzieci.

Wziąłem udział w sympozjum „Update on Occlusion Theory” podczas 130. jubileuszowego zjazdu naukowego Japan Prosthodontic Society. Wygłosiłem wystąpienie pt. „Znaczenie obiektywnej diagnostyki w leczeniu rekonstrukcyjnym zgryzu i możliwości leczenia zgryzu”, w którym wskazałem, że leczenie zgryzu może poprawiać reakcje układu limbicznego – wyższego ośrodka autonomicznego układu nerwowego.

Znaczenie obiektywnej diagnostyki w leczeniu rekonstrukcyjnym zgryzu i możliwości leczenia zgryzu

130. jubileuszowy zjazd naukowy Japan Prosthodontic Society

W medycynie plan leczenia ustala się na podstawie obiektywnych danych, takich jak temperatura ciała, zdjęcia rentgenowskie czy badania krwi. W naszej klinice również ustalamy plan leczenia na podstawie wyników badań przed zabiegiem. Prof. Rudolf Slavicek, emerytowany profesor protetyki Uniwersytetu Wiedeńskiego, opracował urządzenia do pomiaru obiektywnych danych w leczeniu rekonstrukcyjnym zgryzu i stworzył dziedzinę rekonstrukcji zgryzu (gnatologię austriacką). Od 2000 roku, pod kierunkiem prof. Sadao Sato, emerytowanego profesora Department of Craniofacial Growth and Development Dentistry w Kanagawa Dental University, odpowiadałem za leczenie kliniczne oparte na tej teorii (ortodoncja, protetyka, leczenie TMD) oraz za badania kliniczne (opracowanie i analiza urządzeń do rejestracji danych o bruksizmie sennym). Uważam, że ustalanie planu i konkretnych metod leczenia na podstawie obiektywnych danych pozwala zmniejszyć różnice wynikające z osoby lekarza. W trakcie badań nad snem okazało się, że bruksizm senny jest silnie powiązany ze zmiennością rytmu serca. Dane z analizy autonomicznego układu nerwowego, uzyskane dzięki precyzyjnym technikom analitycznym w laboratorium nauk technicznych, do którego obecnie należę, wykazały zmiany aktywności autonomicznej na każdym etapie leczenia zgryzu. Na podstawie tych doświadczeń i wyników chciałbym omówić możliwości leczenia zgryzu.

Zagadnienia:
1. Obiektywna diagnostyka.
2. Naukowe metody rekonstrukcji zgryzu.
3. Okluzja a odruchy autonomiczne.

Literatura

External light activates hair follicle stem cells through eyes via an ipRGC-SCN-sympathetic neural pathway.

Artykuł opisuje, jak stymulacja oczu światłem – za pośrednictwem obwodu autonomicznego ipRGC-SCN – prowadzi do aktywacji komórek macierzystych mieszków włosowych, które uczestniczą w odnowie włosów. Mechanizm jest następujący: sygnał świetlny przez melanopsynę dociera do SCN, po czym natychmiast aktywuje się układ współczulny i uwalnia noradrenalinę. W rezultacie dochodzi do aktywacji komórek macierzystych mieszków włosowych.

Ponieważ aktywacja układu współczulnego nie ogranicza się do skóry, można oczekiwać, że stymulacja oczu światłem sprzyja aktywacji także innych tkanek.

Aby wspierać zdrowie naszych pacjentów, będziemy nadal kompleksowo badać zależność między zgryzem a zmianami czynności autonomicznego układu nerwowego.

Warto przeczytać także

Nasze podejście ↗Działalność naukowa i publikacje ↗Godziny i dojazd ↗